Intal leden laten zich niet intimideren door Filippijnse zwarte lijst

De Amerikaanse mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch bracht het eind september aan het licht: De Filippijnse overheid hanteert een zwarte lijst van 504 buitenlanders die niet welkom zijn in het land. Op de lijst staan ook verschillende leden van intal die zich in het verleden kritisch uitgelaten hebben over de regering van Gloria Arroyo, net zoals twee Belgische advocates die bij intal een brochure uitgaven over de mensenrechtenschendingen onder haar bewind.

Ook mijn naam komt voor op de lijst. Ik ben echter in goed gezelschap. In de lange lijst namen uit meer dan 50 landen herkende Human Rights Watch verschillende religieuzen, mensenrechtenadvocaten, leden van sociale organisaties en zelfs Ramsey Clark, een vroegere Amerikaanse minister van justitie.

Volgens de officiële documenten die Human Rights Watch publiek maakte zouden de personen op de lijst banden hebben met de Taliban of Al-Qaeda--een beschuldiging die te gek is voor woorden. In werkelijkheid gaat het in vele gevallen om mensen die zich hebben uitgesproken over de golf van moorden op vertegenwoordigers van sociale bewegingen in het land of die deelnamen aan missies of conferenties over de mensenrechten in de Filippijnen.

"Als een land dat zich zelf opwerpt als een toonbeeld van democratie en vrije meningsuiting mensen op een zwarte lijst zet die kritiek hebben op het beleid, dan is dat schandalig”, zegt Sophie Richardson, directeur van Human Rights Watch Azië. "Vele mensen op de lijst hebben niks anders gedaan dan kritiek geuit op de overheid of zetten zich in om Filipino's te beschermen voor de mensenrechtenschendingen van de veiligheidsdiensten."

Het bestaan van deze lijst was geen verrassing. Het is wel de eerste keer dat hij volledig publiek wordt gemaakt. In december van vorig jaar was er een eerste incident toen een Amerikaanse mensenrechtenadvocaat de toegang tot het land werd geweigerd. Hij had enkele maanden eerder aan een mensenrechtenmissie deelgenomen. Sindsdien werd de lijst afwisselend gehanteerd als een zwarte lijst of als een "watchlist". In sommige periodes werd iedereen die op de lijst stond effectief aan de grens tegengehouden. In rustigere periodes kon men wel het land in maar werd men extra in de gaten gehouden.

Volgens de officiële documenten zou de lijst sinds 10 augustus zijn opgeheven. Aangezien het bestaan van de lijst vroeger ook altijd geheim gehouden werd is echter het onduidelijk of en wanneer hij terug van kracht wordt. Human Rights Watch riep daarom de Filippijnse overheid op om toelichting te geven en om te stoppen met het weren van buitenlanders die kritisch staan tegenover het regime.

Het spreekt voor zich dat we ons niet laten intimideren. Wij blijven ons inzetten voor de campagne "Stop the killings" die de aanhoudende politieke moorden en verdwijningen in de Filippijnen en elders aan de kaak wil stellen. Op 10 december, de internationale mensenrechtendag, plannen we alweer een solidariteitsactie. Deze lijst bevestigt dat onze solidariteit en onze acties niet onopgemerkt voorbij gaan en dat President Arroyo verveeld zit met de internationale druk.

The Storm - Chikoy against the killings

Chikoy Pura is one of my favorite Filipino artists. His band, the Jerks, is an institution in Philippine music and they are responsible for some of the classics in Philippine rock history. They never sold out and are respected by musicians and music lovers alike. Chikoy is also not afraid to speak his mind about political issues and I saw him often play in between speeches at protest rallies. His tribute to the martyrs of the people's movement is probably not his best but heck, it moves me to tears.

STK concert in the US

Back in the Philippines with good and bad news

It has been exactly 10 days now since I arrived in the Philippines for a working visit and I've been quite busy since my arrival. Together with Hans, our local country representative, I had to facilitate two workshops with Philippine partner organizations to draft our planning for the following years. It was intense and not easy but it is always encouraging to discover that we are on the same wavelength as our local partner organizations. They continue to defend the people's right to health even in these days of danger and grief.

That brings us again to the current human rights situation. The last e-mail I received before I left was about the abduction of activist peasant leader Nilo Arado (picture) and shooting of human rights activist Leeboy Garachico on the island of Panay. I happen to know both of them quite well and have been hoping for news about Nilo since I arrived. Unfortunately there are no updates about the fate of Nilo and Ma. Luisa Posa-Dominado, who was abducted together with him. Anybody who is familiar with the current wave of political killings and the mindset of this government knows however who is to blame.

Manifestanten tot De Gucht: “Stop the killings! Free Satur!”

Brussel, 29 maart 2007 - Een zestigtal demonstranten verzamelden voor het ministerie van buitenlandse zaken in Brussel om de aandacht van minister Karel De Gucht te vragen voor de penibele mensenrechtensituatie in de Filippijnen. Sinds het aantreden van presidente Gloria Arroyo zijn daar al meer dan 800 politieke moorden te betreuren en met de recente arrestatie van volksvertegenwoordiger Satur Ocampo is ook de parlementaire oppositie bedreigd.

De manifestatie werd georganiseerd door Stopthekillings.be, een brede coalitie van vakbonden, ngo's en andere organisaties. Deze campagne zette zich op de kaart op tien december van vorig jaar toen een duizendkoppige fakkelwake naar de Filippijnse ambassade trok om de politieke moorden aan te klagen. Sindsdien zijn er echter al terug tientallen moorden te betreuren.

Siche B. Gandinao was één van de slachtoffers. Zij was een actief lid van Bayan Muna en een lokale boerenorganisatie. Haar schoonvader, de provinciale verantwoordelijke van deze organisaties, werd op 8 februari omgebracht door een doodseskader. Gandinao getuigde enkele dagen later voor Philip Alston, de Speciale Rapporteur van de Verenigde Naties. Alston kwam na zijn missie in de Filippijnen, mede door haar getuigenis, tot de slotsom dat het Filippijnse leger achter de moordcampagne zit. Mevrouw Gandinao moest het op 10 maart met haar leven bekopen toen ook zij viel onder de kogels van een doodseskader.

Met de verkiezingen van 14 mei in het vooruitzicht neemt de politieke repressie in de Filippijnen nog toe, dat bewijst de arrestatie van de progressieve volksvertegenwoordiger Satur Ocampo. Hij wordt beschuldigd van een meervoudige moordzaak in het jaar 1985. Dat de zaak intussen verjaard is, deert de autoriteiten niet om Ocampo, van de populaire oppositiepartij Bayan Muna (Het Volk Eerst), op enkele weken voor de verkiezingen te arresteren. Het wordt zelfs absurder als men weet dat Ocampo van 1976 tot 1985 als politieke gevangene in de kerkers van dictator Marcos doorbracht. Meer nog, hij moet voorkomen in een rechtbank op het afgelegen eiland Leyte. Met een lang aanslepende rechtszaak in het vooruitzicht komt dat in feite neer op een verbanning voor deze populaire politicus.

De manifestatie bestond voornamelijk uit syndicalisten van het ACV en mensenrechtenactivisten van intal, Quinoa en enkele politieke partijen. Een delegatie met Guy Tordeur en Caroline Vanpoucke van ACV, sp.a volksvertegenwoordiger David Geerts, de Filippijnse mensenrechtenadvocaat Edre Olalia en Wim De Ceukelaire van intal-Filippijnengroepen België werd ontvangen door vertegenwoordigers van de minister. Tijdens het onderhoud drukten de leden van de delegatie erop dat de grens van het toelaatbare in de Filippijnen al lang bereikt is en dat een krachtig signaal van ons land noodzakelijk is. Het antwoord was omhuld in het gebruikelijke diplomatieke taalgebruik maar liet toch merken dat ook de officiële instanties bezorgd zijn. Er werd beloofd dat minister De Gucht of premier Verhofstadt die bezorgdheid zouden uiten in een officiële brief aan de Filippijnse presidente Arroyo. Daarnaast werden de plannen van de Europese Unie besproken om een onderzoeksmissie naar het land te sturen. De mensenrechtenactivisten drongen erop aan dat België in die missie een voortrekkersrol zou spelen.

Na het onderhoud besloot de actie met een korte toespraak van Guy Tordeur. Hij bedankte de aanwezigen en vroeg hen om de zaak te blijven opvolgen. Buitenlandse zaken had immers uitdrukkelijk gevraagd om elkaar op de hoogte te blijven houden en informatie over de mensenrechtensituatie in de Filippijnen uit te wisselen. De waakzaamheid van Belgische vakbonden, politici en ngo's over de veiligheid van hun Filippijnse collega's is dus zeker een stimulans voor ons land om een actieve rol te spelen.

Kudos to ka Atong

With hundreds of Philippine activists killed since 2001 it is inevitable that I sometimes encounter familiar names and faces among the victims. Renato "ka Atong" Pacaide is one of them. I will always remember the goofy, tall peasant leader from Digos who brought me to Kamukhaan, a village that was poisoned by the aerial spraying of the nearby banana plantation.

My friend Dr. Romy Quijano paid for his defense of the Kamukhaan farmers' right to health with a protracted legal struggle with the owners of the plantation. It cost ka Atong his life. He was shot to death by a hit squad last March 2. That is justice in the Philippines these days.

Command responsibility

“Het Filippijnse leger is verantwoordelijk voor de moorden”

VN Rapporteur besluit zijn onderzoek naar standrechtelijke executies in de Filippijnen

De Filippijnen stond al lang hoog op zijn lijstje. Voor een Speciaal Rapporteur van de Verenigde Naties over standrechtelijke executies is een onderzoeksmissie in een land waar de laatste jaren honderden politieke moorden gebeurden een prioriteit. Onder druk van het toenemende international protest moest de Filippijnse presidente hem uiteindelijk toelaten om zo'n onderzoek uit te voeren. Zijn conclusies, die hij naar buiten bracht op een persconferentie in Manila op 21 februari, bevestigen wat stopthekillings.be en andere mensenrechtenactivisten al lang zeggen.

“Vele moorden zijn toe te schrijven aan het Filippijnse leger,” verklaarde Philip Alston bij zijn afsluitende persconferentie voor hij na een missie van 10 dagen het land verliet, “maar het hele militaire apparaat is in een staat van complete ontkenning. Hij vergeleek het leger met een verstokte alcoholicus die stellig blijft ontkennen dat hij een probleem heeft.

Eerst en vooral rekende de speciale VN Rapporteur af met degene die de campagnes tegen de politieke moorden afdoen als propaganda. “Natuurlijk is er een element van propaganda in zulke verklaringen,” zegt Alston, “maar over het algemeen werken de Filippijnse ngo's op een professionele manier.” Bovendien komt de propaganda van alle kanten en, in zijn ontmoetingen met organisaties van alle politieke strekkingen was er geen enkele groep die ontkende dat er een groot aantal executies plaatsvinden.

Wat het aantal moorden betreft is er onenigheid. “Maar ik ben er zeker van dat het aantal hoog genoeg is om verontrustend te zijn,” zei de VN functionaris. Hij relativeerde trouwens het belang van cijfers als het over zoiets erg als moorden gaat en voegde eraan toe dat hij soms met de tranen in de ogen stond toen hij de familieleden van slachtoffers aanhoorde.

Opmerkelijk was hoe de VN Rapporteur in zijn voorlopig verslag één voor één de officiële verklaringen van de overheid onderuit haalt. “Men maakte veel ophef over twee personen op de lijst van slachtoffers van de mensenrechtenorganisaties die men aan mij voorstelde levend en wel,” vertelde Alston, “maar zelfs twee foutjes kunnen de geloofwaardigheid van de lange lijst niet onderuit halen.” Hij geeft toe dat sommige moorden misschien ten onrechte aan het leger zouden kunnen toegeschreven worden. Maar ook die theorie verklaart volgens de VN expert niet alles.

Alston ontwapent ook de kritiek van de regering dat de mensenrechtenorganisaties de officiële onderzoeken zouden saboteren door getuigen af te raden om met het gerecht mee te werken. “Getuigen worden systematisch lastig gevallen en bedreigd,” stelde hij vast, “en de boodschap is dat je beter niet als getuige optreedt in een moordzaak als je je eigen leven niet in gevaar wil brengen.”

Alston spaarde zijn scherpste woorden voor de uitleg die het leger en verschillende leden van de Filippijnse regering doorgaans aan de moorden geeft: dat de moorden in feite het gevolg zijn van een interne afrekening binnen de Communistische Partij van de Filippijnen (CPP) en het New People's Army (NPA). “Uitzonderlijk ongeloofwaardig,” is het oordeel van de VN Rapporteur, “want ook groepen die zich in dergelijke zaken hebben vastgebeten, zoals de partij Akbayan, vertelden me dat het aantal gevallen zelfs geen tiende van het totaal aantal moorden zou kunnen bedragen.”

Zijn eigen verklaring voor de moorden bevestigt de analyse van de mensenrechtenorganisaties. “De toename in standrechtelijke executies is toe te schrijven aan de strategie die het leger gebruikt om de guerrilla te bestrijden,” verklaarde Alston. “In sommige gebieden worden leiders van progressieve organisaties zwart gemaakt en dergelijke intimidatie kan uitmonden in standrechtelijke executies,” voegt hij eraan toe. Alston beloofde dit mechanisme uitgebreider te beschrijven in zijn eindrapport, dat hij binnen de drie maanden aan de Raad voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties zal voorleggen.

De reactie van de Filippijnse overheid was sprekend. “Het is de VN Rapporteur die de feiten ontkent,” bulderde stafchef Esperon tijdens een persconferentie. De generaal herhaalde koppig dat het de communisten zijn die verantwoordelijk zijn voor de moorden. Minister van justitie Gonzales ging nog een stapje verder en verklaarde dat VN Rapporteur Alston duidelijk “gebrainwashed” was door de ngo's. Presidentieel secretaris Ermita jammerde dat de VN Rapporteur de mensenrechtenactivisten meer geloofde dan de woordvoerders van de regering; hoewel dat natuurlijk niet verwonderlijk is.

Om de schade te bepreken gaf het presidentieel paleis wel het rapport van de Melo commissie vrij. Presidente Arroyo had die commissie zelf in het leven geroepen om de politieke moorden te onderzoeken. Toen de commissie tot de conclusie kwam dat het leger boter op het hoofd had, weigerde de presidente echter om hun rapport publiek te maken. Dat het paleis een dag na de persconferentie van Alston toch het rapport vrijgeeft, toont aan dat de Filippijnse regering in het defensief zit.

In elk geval is de lokale en internationale campagne “Stop the killings in the Philippines” erin geslaagd om het probleem van de politieke moorden op de agenda te krijgen. Het zal er nu op aan komen om de druk op de ketel te houden zodat de Filippijnse overheid effectief ingrijpt om de moorden te stoppen.

UN Special Rapporteur on political killings in the Philippines

Here's some footage of today's press conference by UN Special Rapporteur on extrajudicial killings Philip Alston. His statement is quite strong and made a big impact in the media. Read this front page article from the Philippine Daily Inquirer for example. The government's reaction was pathetic, if not utterly silly. Or should we call this anything else but disgusting?

STK on tour

I wish I were in San Francisco for the Stop the killings benefit show. It's a wonderful idea to generate interest for the campaign among the youth. Moreover, they have some really great bands out there.

Did you know that some of the most exciting hip hop is made by Filipino-Americans? They still have the attitude, amazing beats and powerful lyrics, unlike many of those mainstream hip hop wannabes. Blue scholars is hands-down the best of the pack. One MC (Geo, the son of Filipino migrants) and one DJ (Sabzi, with Iranian roots) is all you need when you're oozing with talent like these Seattle-based kids. And if you have doubts about their political commitment... They're co-founders of Mass Line Media. Another favorite of mine is Native Guns from LA. One of their songs, Hammer, has been the tune on my myspace page for a couple of months now.

Anyway, check them out on the Internet and hopefully we'll be able to bring the STK tour to Europe one day!